بازارهای مالی
- بازار مالی چیست؟
به هر مکان یا سیستمی که در آن خریداران و فروشندگان، ابزارهای مالی( اوراق،سهام،ارزهای بین المللی،اوراق مشتقه و…) را معامله میکنند، بازار مالی گفته میشود. این بازارها ارتباط میان افراد با کسری سرمایه و افراد با مازاد سرمایه را هموار میسازند. از جمله بازارهای مالی میتوان به بازار سهام(equity market)، بازار اوراق قرضه(bond market)، بازار فارکس(forex market)، بازار مشتقات(derivatives) و… اشاره کرد که برای عملکرد سالم و پویای اقتصاد حیاتی هستند.
بازارهای مالی با تخصیص منابع و ایجاد نقدینگی برای کسب و کارها و کارآفرینان، نقش حیاتی و تسهیلگرانهای در بهبود عملکرد اقتصادهای سرمایه داری ایفا میکنند و به شدت به شفافیت اطلاعاتی متکی هستند تا اطمینان حاصل شود که به سمت قیمت هایی کارآمد و مناسب در حرکتاند. از بعد حجم معاملات نیز برخی از بازارهای مالی کوچک و با فعالیت اندک هستند و برخی دیگر مانند بورس نیویورک (NYSE) روزانه تریلیونها دلار اوراق بهادار معامله میکنند.
انواع بازارهای مالی
- بازارهای سهام
شناخته شدهترین بازار مالی، بازار سهام است، که در آن سهام شرکتها توسط معاملهگران و سرمایهگذاران خرید و فروش میشوند. این بازارها توسط شرکت ها برای افزایش سرمایه و توسط سرمایه گذاران برای به دست آوردن بازده انتخاب میشوند.
سهام شرکتها گاه در بورس های متمرکز با نهاد ناظر مانند بورس نیویورک (NYSE) و گاه در بازار خارج از بورس (OTC: Over The Counter) معامله میشود. این معاملات از طریق مبادلات تنظیم شده انجام میپذیرند که نقش اقتصادی مهمی را ایفا میکنند زیرا راه مهمی برای جریان یافتن پول در اقتصاد هستند.
۲٫ بازارهای اوراق قرضه
اوراق قرضه به اوراق بهاداری گفته میشود که در آن سرمایه گذار پول را برای مدت معینی با نرخ بهره از پیش تعیین شده وام می دهد. درواقع میتوان اوراق قرضه را به عنوان توافقی بین وام دهنده و وام گیرنده در نظر گرفت که حاوی جزئیات وام و پرداخت های آن است.
اوراق قرضه بسته به این که توسط شرکت ها، شهرداری ها، ایالت ها و دولت ها برای تامین مالی پروژه ها و عملیات منتشر بشود،از اعتبار متفاوتی برخوردار است. در واقع هرچه نهاد مالی منتشرکننده این اوراق از اعتبار بالاتری برخوردار باشد،ریسک نکول آن کمتر است. از اوراق دولتی به عنوان کم ریسک ترین اوراق بهادار هر کشور یاد میشود همجنین نرخ بهره بدون ریسک در هر کشور را نرخ بازدهی همین اوراق تعیین میکند.
همچنین به دلیل نوع کارکرد این دسته از اوراق بهادار که به نوعی بدهی ناشر را به زمانی در آینده( تاریخ سررسید اوراق) منتقل میکند به بازار اوراق قرضه، بازار بدهی نیز گفته میشود.
۳٫ بازارهای مشتقه
مشتقه قراردادی است بین دو یا چند طرف که ارزش آن بر اساس یک دارایی مالی اساسی مورد توافق (مانند اوراق بهادار) یا مجموعه ای از دارایی ها (مانند یک شاخص) است.
به جای معامله مستقیم سهام، یک بازار مشتقه در قراردادهای آتی و اختیار معامله و سایر محصولات مالی پیشرفته معامله می کند که ارزش خود را از ابزارهای اساسی مانند اوراق قرضه، کالاها، ارزها، نرخ بهره، شاخص های بازار و سهام به دست می آورند.
بازارهای آتی جایی هستند که قراردادهای آتی فهرست شده و مورد معامله قرار می گیرند. برخلاف فورواردها که در فرابورس معامله میکنند، بازارهای آتی از مشخصات قرارداد استاندارد استفاده میکنند، به خوبی تنظیم میشوند و از اتاقهای پایاپای برای تسویه و تایید معاملات استفاده میکنند.
بازارهای اختیار معامله، مانند بورس اوراق بهادار هیئت مدیره شیکاگو (Cboe)، به طور مشابه قراردادهای اختیار معامله را فهرست و تنظیم می کنند. بورس اوراق بهادار و اختیار معامله ممکن است قراردادهایی را در طبقات مختلف دارایی مانند سهام، اوراق بهادار با درآمد ثابت، کالاها و غیره فهرست کند.
۴٫ بازار فارکس
بازار فارکس (صرافی خارجی) جایی است که شرکت کنندگان می توانند خرید، فروش، پوشش ریسک و حدس و گمان در مورد نرخ ارز بین جفت ارزها را انجام دهند. بازار فارکس نقدشونده ترین بازار در جهان است، زیرا نقدینگی، نقدشونده ترین دارایی ها است. بازار ارز بیش از ۷٫۵ تریلیون دلار معاملات روزانه را انجام می دهد که بیشتر از مجموع بازارهای آتی و سهام است.
همانند بازارهای فرابورس، بازار فارکس نیز غیرمتمرکز است و از شبکه جهانی کامپیوترها و کارگزاران در سراسر جهان تشکیل شده است. بازار فارکس متشکل از بانک ها، شرکت های تجاری، بانک های مرکزی، شرکت های مدیریت سرمایه گذاری، صندوق های تامینی و کارگزاران و سرمایه گذاران خرده فروشی فارکس است.
۵٫ بازارهای کالا
بازارهای کالا مکان هایی هستند که تولیدکنندگان و مصرف کنندگان برای تبادل کالاهای فیزیکی مانند محصولات کشاورزی (مانند ذرت، دام، سویا)، محصولات انرژی (نفت، گاز، اعتبارات کربن)، فلزات گرانبها (طلا، نقره، پلاتین)، یا کالاهای نرم (مانند پنبه، قهوه و شکر) به آنها مراجعه می کنند. اینها به عنوان بازارهای کالای نقطه ای شناخته می شوند، جایی که کالاهای فیزیکی با پول مبادله می شوند.
با این حال، عمده معاملات در این کالاها در بازارهای مشتقه انجام می شود که از کالاهای لحظه ای به عنوان دارایی های پایه استفاده می کنند. معاملات آتی و اختیار خرید کالاها هم در فرابورس و هم در بورس های فهرست شده در سراسر جهان مانند بورس کالای شیکاگو (CME) و بورس بین قاره ای (ICE) مبادله می شوند.
۷٫بازارهای ارزهای دیجیتال
هزاران توکن ارزهای دیجیتال در سراسر جهان در مجموعه ای از صرافی های مستقل آنلاین ارز دیجیتال در دسترس هستند و معامله می شوند. این صرافی ها میزبان کیف پول های دیجیتالی هستند تا معامله گران بتوانند یک ارز دیجیتال را با ارز دیگر یا پول های فیات مانند دلار یا یورو مبادله کنند.
از آنجایی که بیشتر صرافیهای رمزنگاری پلتفرمهای متمرکز هستند، کاربران در معرض هک یا فعالیتهای کلاهبرداری هستند. صرافی های غیرمتمرکز نیز در دسترس هستند که بدون هیچ مرجع مرکزی کار می کنند.
این صرافی ها امکان تجارت مستقیم همتا به همتا (P2P) را بدون وجود مرجع واقعی مبادله برای تسهیل تراکنش ها فراهم می کنند. معاملات آتی و اختیار معامله در ارزهای دیجیتال اصلی نیز در دسترس است.
